CUMHURİYETÇİLİK

         Kemalist devrimler siyasi bir devrim niteliğindedir ve çokuluslu bir imparatorluktan Türkiye ulus devletine geçiş gerçekleştirilmiş ve böylece Modern Türkiye’ nin ulusal kimliği kazandırılmıştır. Kemalizm Türkiye için yalnızca Cumhuriyet rejimini tanımaktadır. Kemalizm insanların arzularını yerine getirebilecek yegane rejimin cumhuriyet rejimi olduğuna inanmaktadır.

HALKÇILIK

           Gerek içeriği gerekse hedefleri açısından bakıldığında, Kemalist Devrim ayrıca bir sosyal devrim niteliği de taşımaktaydı. Bu devrim seçkin bir grup tarafından genel olarak halka yönelik bir biçimde gerçekleştirilmişti. Kemalist Devrimler, özellikle İsviçre Medeni Kanunu olmak üzere batı kanunlarının Türkiye’ de uygulamaya konmasıyla birlikte kadınların statüsüne kökten değişiklikler getirmiştir. Üstelik, 1934 yılında kabul edilen bir kanun ile kadınlar seçme hakkını almışlardır. Atatürk çeşitli ortamlarda Türkiye’nin gerçek Yöneticilerinin köylüler olduğunu söylemiştir. Aslında bu durum Türkiye için bir gerçek olmaktan çok bir hedef niteliğindeydi.Gerçekte, halkçılık ilkesi için yapılan resmi açıklamada Kemalizmin sınıf ayrıcalıklarına ve sınıf farklılıklarına karşı olduğu ifade edilmekte ve hiçbir bireyin, ailenin, sınıfın veya organizasyonun diğerlerinin daha üzerinde olmasını kabul etmiyordu. Kemalist ideoloji, aslında, Türk vatandaşlığı olarak ifade edilen bir fikre dayanmaktaydı. Gurur ile birleşen vatandaşlık fikri, onların daha fazla çalışmaları için gerekli psikolojik teşviki sağlayacak, birlik fikri ve ulusal bir kimliğin kazanılmasına yardımcı olacaktı.

LAİKLİK

        Kemalist laiklik yalnızca devlet ve dinin birbirinden ayrılması anlamına gelmiyor, ayrıca dinin eğitim, kültürel ve yasal konulardan da ayrılması anlamını taşıyordu. Laiklik, düşünce özgürlüğü ve kuruluşların dini düşünce ve dini kuruluşların etkisinden bağımsız olmaları anlamına geliyordu. Böylece, Kemalist devrim ayrıca laik bir devrim idi. Kemalist devrimlerin birçoğu laikliği gerçekleştirmek amacıyla yapılmış ve diğer birçoğu ise laikliğe ulaşılmış olması nedeniyle gerçekleştirilebilmiştir. Kemalist laiklik ilkesi Tanrı karşıtı bir ilke değildi. Bu akılcı ve dini siyasettir dışında tutan bir ilke idi. Bu Kemalist ilke aydınlanmış İslam’a değil, çağdaşlığa karşı olan Müslümanlığa karşısındaydı.

DEVRİMCİLİK

         Atatürk’ün ortaya koyduğu en önemli ilkelerden birisi de reformculuk veya devrimcilikti. Bu ilkenin anlamı Türkiye’nin devrimler yaptığı ve geleneksel kuruluşlarını modern kuruluşlar ile değiştirmiş olduğu idi. Geleneksel kavramların iptal edildiği ve modern kavramların benimsendiği anlamına geliyordu. Devrimcilik ilkesi, yapılmış olan devrimlerin tanınmalarının çok ötesine geçti.

MİLLİYETÇİLİK

         Kemalist devrim ayrıca milliyetçi bir devrim idi. Kemalist milliyetçilik ırkçı bir yapıda değildi. Bu devrimin amacı, Türkiye Cumhuriyetinin bağımsızlığının korunması ve ayrıca Cumhuriyetin siyasal yönden gelişmesi idi. Bu milliyetçilik, tüm diğer milletlerin bağımsızlık haklarına saygılı idi. Yine bu milliyetçilik, sosyal içerikli bir milliyetçilikti. Yalnızca anti – emperyalist değil, aynı zamanda gerek hanedan yönetimine gerekse herhangi bir sınıfın Türk toplumunu yönetmesine karşı olan bir milliyetçilikti. Kemalist milliyetçilik, Türk devletinin vatanı ve halkı ile bölünmez bir bütün olduğu ilkesine inanmaktadır.

DEVLETÇİLİK

         Kemal Atatürk yapmış olduğu açıklamalarda ve politikalarında Türkiye’nin bir bütün olarak modernizasyonunun ekonomik ve teknolojik gelişmeye önemli ölçüde bağlı olduğunu ifade etmiştir. Bu bağlamda, devletçilik ilkesinin de devletin ülkenin genel ekonomik faaliyetlerini düzenlenmesi ve özel sektörün girmek istemediği alanlara veya özel sektörün yetersiz kaldığı alanlara veya ulusal çıkarların gerekli kıldığı alanlara yine devletin girmesi gerektiği anlamında yorumlanmaktadır. Ancak, devletçilik ilkesinin uygulanmasında, devlet yalnızca ekonomik faaliyetlerin temel kaynağını teşkil etmemiş, aynı zamanda ülkenin büyük sanayi kuruluşlarının da sahibi olmuştur.

kaynak:sakarya.pol.tr

1893
Mustafa Selanik’teki Askeri Hazırlık Okuluna başlar ve burada öğretmeni
tarafından kendisine ikinci ismi “Kemal” verilir.

1895
Mustafa Kemal Manastırdaki Askeri Liseye başlar.

1899
Mustafa Kemal İstanbul’da Harbiye’nin hazırlık sınıfına başlar.

1902
Mustafa Kemal Harbiye’den mezun olur ve buradan sonra Harp

Akademisine devam eder. 11 Ocak 1905 Mustafa Kemal Harp Akademisinden Kurmay Yüzbaşı olarak mezun olur ve Şam'da bulunan Beşinci Orduda görev almak üzere Şam'a 

gönderilir.

Ekim 1906
Mustafa Kemal ve arkadaşları Şam’da “Vatan ve Hürriyet” adıyla gizli bir
dernek kurarlar.

Eylül 1907
Mustafa Kemal Üçüncü Orduya tayin edilir ve Selanik’e gönderilir.

13 Eylül 1911
Mustafa Kemal İstanbul’daki Genel Kurmaya tayin edilir.

9 Ocak 1912
Mustafa Kemal Libya’daki Tobruk taarruzunu başarılı bir şekilde yönetir.

25 Kasım 1912
Mustafa Kemal Hareket Başkanı olarak Akdeniz Boğazları özel Kuvvetlerine atanır.

27 Ekim 1913
Mustafa Kemal Sofya’ya Askeri Ataşe olarak atanır.

25 Nisan 1915
İttifak Devletleri Arıburnuna çıkarma yaparlar ve Mustafa Kemal Tümeni ile ilerlemelerini durdurur.

9 Ağustos 1915
Mustafa Kemal Anafartalar Grup Kumandanlığına getirilir.

1 Nisan 1916
Mustafa Kemal Tuğgeneralliğe terfi eder.

6-7 Ağustos 1916
Mustafa Kemal Bitlis ve Muş’u düşmandan geri alır.

31 Ekim 1918
Mustafa Kemal Yıldırım Orduları Grup Kumandanı olur.

30 Nisan 1919
Mustafa Kemal Erzurum’da bulunan Dokuzuncu Orduya geniş yetkilerle Müfettiş olarak atanır.

16 Mayıs 1919
Mustafa Kemal İstanbul’u terkeder.

19 Mayıs 1919
Mustafa Kemal Samsun’a ayak basar.

8 Temmuz 1919
Mustafa Kemal gerek Üçüncü Ordu Müfettişliği görevinden gerekse ordudan istifa eder.

23 Temmuz 1919
Mustafa Kemal Erzurum Kongresi Başkanlığına getirilir.

4 Eylül 1919
Mustafa Kemal Sivas Kongresi Başkanlığına getirilir.

27 Aralık 1919
Mustafa Kemal İcra Heyeti ile Ankara’ya gelir.

23 Nisan 1920
Mustafa Kemal Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisini açar.

11 Mayıs 1920
Mustafa Kemal İstanbul hükümeti tarafından ölüme mahkum edilir.

5 Ağustos 1921
Mustafa Kemal Büyük Millet Meclisi tarafından Başkumandan olarak atanır.

23 Ağustos 1921
Türk birliklerinin Mustafa Kemal tarafından yönetildiği Sakarya savaşı başlar.

19 Eylül 1921
Büyük Millet Meclisi, Mustafa Kemal’e Mareşal rütbesi ile Gazi unvanını verir.

26 Ağustos 1922
Gazi Mustafa Kemal Büyük Taarruzu Kocatepe’den yönetmeye başlar.

30 Ağustos 1922
Gazi Mustafa Kemal Paşa Dumlupınar savaşını kazanır.

10 Eylül 1922
Gazi Mustafa Kemal İzmir’e girer.

1 Kasım 1922
Büyük Millet Meclisi, Gazi Mustafa Kemal’in Hilafetin kaldırılması Yönündeki önerisini kabul eder.

14 Ocak 1923
Mustafa Kemal’in annesi Zübeyde Hanım İzmir’de vefat eder.

29 Ekim 1923
Türkiye Cumhuriyetinin ilan edilmesi ve Gazi Mustafa Kemal’in ilk Cumhurbaşkanı seçilmesi.

24 Ağustos 1924
Gazi Mustafa Kemal İstanbul Sarayburnu’nda ilk kez şapka giyer.

9 Ağustos 1928
Gazi Mustafa Kemal Sarayburnu’nda yeni Türk Alfabesi ile ilgili konuşma yapar.

12 Nisan 1931
Gazi Mustafa Kemal Türk Tarih Kurumunu kurar.

12 Temmuz 1932
Gazi Mustafa Kemal Türk Dil Kurumunu kurar.

16 Haziran 1934
Büyük Millet Meclisi bir yasa geçirerek Gazi Mustafa Kemal’e “Atatürk” soyadını verme kararı alır.

10 Kasım 1938 Atatürk vefat eder.

kaynak:sakarya.pol.tr

Mustafa Kemal Atatürk’ün askerlik yılları.

Manastır Askeri İdadisi’ni 1896-1899 yılları arasında bitirdikten sonra, İstanbul’da Harp Okulu’ndan 1902 yılında teğmen rütbesiyle mezun oldu. Daha sonra Harp Akademisine devam eden Mustafa Kemal, 11 Ocak 1905’te yüzbaşı rütbesiyle Akademiyi bitirdi.

1905-1907 yılları arasında Şam’da 5. Ordu emrinde görev yaptı. 1907’de Kolağası (Kıdemli Yüzbaşı) oldu ve Manastır’a 3. Ordu’ya atandı. 19 Nisan 1909’da İstanbul’a giren Hareket Ordusu’nda Kurmay Başkanı olarak görevlendirildi.

1910 yılında Fransa’ya gönderildi ve Picardiye Manevraları’na katıldı. 1911 yılında İstanbul’da Genel Kurmay Başkanlığı emrinde çalışmaya başladı.

İtalyanlara karşı 22 Aralık 1911’de Tobruk Savaşı’nda zafer elde etti. 6 Mart 1912 yılında Derne komutanlığı yaptı. Balkan Savaşları’nın başlaması ile birlikte, Gelibolu ve Bolayır’daki birliklerle beraber savaşa katıldı.

Mustafa Kemal 1913 yılında Sofya Ateşemiliterliğine atandı. 1914 yılında yarbay rütbesine yükseldi. Birinci Dünya Savaşı’nın başlaması ve Osmanlı İmparatorluğu’nun da savaşa girmek zorunda bırakılmasının ardından, Tekirdağ’da 19. Tümeni kurmak üzere görevlendirildi.

18 Mart 1915’te Çanakkale’de Mustafa Kemal önderliğinde “Çanakkale Geçilmez” destanını yazan Türk ordusu, 250.000 den fazla şehit vererek bir ulusun adeta yok edilmesini önlemiştir. 25 Nisan 1915’te Arıburnu’nda, düşman kuvvetlerini Mustafa Kemal’in komuta ettiği 19. Tümen Conkbayırı’nda durdurmuştur. Bu başarının ardından da Albay rütbesine yükselmiştir.

Mustafa Kemal 9-10 Ağustos’ta Anafartalar Zaferi’ni, 17 Ağustos’ta Kireçtepe, 21 Ağustos’ta II. Anafartalar Zaferlerini kazanarak Türk ulusunun bağımsızlık mücadelesinin kazanılmasında askerlerine söylediği şu sözü büyük rol oynamıştır, “Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum.”

Mustafa Kemal 1916 yılında Edirne ve Diyarbakır’da görev almış ve 1 Nisan 1916’da Tümgeneralliğe yükselmiştir.

Ruslarla savaşarak Bitlis ve Muş’un geri alınmasını sağladı. Halep ve Şam’da kısa bir süreliğine görev aldıktan sonra 1917’de İstanbul’a geldi. 15 Ağustos 1918’de 7. Ordu Komutanı olarak Halep’e tekrar döndü. Burada İngilizlere karşı başarılı savunma savaşları yaptı. 31 Ekim 1918’de Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığı’na getirildi. 13 Kasım 1918’de İstanbul’da Harbiye Nezareti’nde (Bakanlığında) göreve başladı.

İtilaf Devletleri’nin Osmanlı topraklarını işgale başlamaları üzerine, 9. Ordu Müfettişi olarak 19 Mayıs 1919’da Samsuna çıktı. 22 Haziran 1919’da Amasya Genelgesini yayımlayarak Sivas Kongresi’ni toplantıya çağırdı. 23 Temmuz-7 Ağustos 1919’da Erzurum, 4-11 Eylül 1919 tarihleri arasında da Sivas Kongresini yaparak kurtuluş mücadelesinde izlenecek yolu belirledi.

23 Nisan 1920’de TBMM’nin açılması ile beraber Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması yolunda çok büyük bir adım atılmış oldu. Meclis ve Hükümet Başkanlığı’na Mustafa Kemal seçildi. İlk önceleri Kuva-i Milliye adlı milis kuvvetler ile yürütülen bağımsızlık mücadelesine düzenli ordu kurularak devam edildi. 20 Eylül 1920’de Sarıkamış’ta, 30 Ekim 1920’de Kars’ta, 7 Kasım 1920’de Gümrü’de, 1919-1921 tarihleri arasında Çukurova, Maraş, Antep, Urfa savunmalarında başarılar elde edilmiş; 23 Ağustos-13 Eylül 1921’de Sakarya Zaferi, 6-10 Ocak 1921’de I. İnönü, 23 Mart-1 Nisan 1921’de II. İnönü Zaferi kazanılmıştır.

26 Ağustos-9 Eylül 1922 tarihleri arasında da Büyük Taarruz, Başkomutanlık Meydan Muharebesi ve Büyük Zafer kazanılmıştır. Sakarya Zaferi sonrası Mustafa Kemal’e TBMM’nce Mareşal rütbesi ve Gazi unvanı verildi.

Türk Kurtuluş Savaşı 24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Antlaşması ile son buldu ve yeni Türk Devletinin kurulması çalışmalarına başlandı.

Kaynak:  ataturkdevrimleri.com

“Avrupalıların, “ Türkler cehenneme Layıktır.” atasözünü, “Türkiye Türklerindir.” Deyimine dönüştüren insan Mustafa Kemal Atatürk’tür ve bu deyim onun politikasının temel ilkesi olmuştur.
Time Dergisi, 24 Mart 1923

Daha çocukken, “Ben eğilmem, ayakta dururken üstümden atlayın” diyerek, birdirbir oynamayı reddetmiş, mahalle mektebinde Arapça güzel yazı dersinde dayak yeme pahasına, “Artık bağdaş kurup oturmayacağım” diyerek kalkıp ayakta durmuş, annesinden gizlice askeri okul sınavlarına girmiş, Harp okulu yıllarında birkaç arkadaşıyla gizlice bir gazete çıkarmaya başlamış, Harp Akademisi’nde Cuma akşamları okul arkadaşlarına değişik konularda konferans niteliğinde konuşmalar yapmış, askerlik mesleğinin daha ilk yıllarında Şam sürgünüyken “Vatan ve Hürriyet” adlı gizli bir cemiyet kurarak istibdat rejimine karşı mücadeleye başlamış, sonra gizlice Selanik’e gelerek İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katılmış, Selanik yıllarında, henüz gencecik bir delikanlıyken arkadaşlarına gelecekte bir gün devletin başına geçerek, yanlışlıkları düzelteceğini ifade etmiş, Balkan dağlarında Rum çeteleriyle vuruşmuş, 1911’de gönüllü olarak gittiği Trablusgarp çöllerinde İtalyanlara karşı çarpışmış, I. Dünya savaşı yıllarında Alman generallerin emirlerini dinlemeyerek,kendi kararlarını uygulayıp Çanakkale savaşlarının kazanılmasını sağlamış, Mondros’tan sonra İstanbul’u işal eden itilaf donanmasını Boğaz’da görünce: “Geldikleri gibi giderler” diyerek, kimsenin cesaret edemediğini yapmak için Anadolu’ya geçerek işgalci emperyalistlere karşı bir kurtuluş savaşı gerçekleştirmiş ve son olarak geleneksel değerlere sıkı sıkıya bağlı bir İslâm toplumunu uygarlıklar düzeyine çıkaracak bir devrim yaparak, adını tarihe yazdırmıştır.

Onun tüm bu şaşırtan başarılarının temelinde “düşünsel” ve “kişisel” özelliklerinin izleri vardır. Tarihten aldığı derslerle,geleceği önceden tahmin etme konusundaki üstün yetenekleri, “yaşadığı çağın koşullarını çok iyi değerlendirme” ve “zamanlama” yeteneğiyle birleşince,başarı kendiliğinden gelmiştir.

Sinan MEYDAN – Nutuk’un Deşifresi

“Mustafa Kemal Atatürk, üzerinde çok iyi düşünülmesi ve duygusallıktan arınarak bütün yönleri ile bilimsel olarak ortaya konması gereken bir kişiliktir. Çünkü Atatürk’ün ortaya konulması, onu anlamayı kolaylaştıracak, gelecek nesillere üzerinde ilerlemeyi sağlayacak temelleri var edecektir. Onun anlaşılması Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kuruluş felsefesinin ve şimdiki zamanının anlaşılması demektir. Mustafa Kemal, doğuştan gelen askerî özelliğiyle bir dehadır ve ulusal bir devlet kurma sürecinde bu özelliğini çok iyi kullanmıştır. Bunun yanında o, gerçekçidir, milletiyle bütünleşmiş bir liderdir, vatansever, milliyetçi ve barışçıdır. Mustafa Kemal, ulusal devlet kurma sürecinde büyük sıkıntılar çekmiş ancak bu zorluklar karşısında ilham ve kaynağını milletin kendisinden alarak, irade-i milliyeye dayanarak Türkiye Cumhuriyeti’ni kurmuştur.

Bilindiği gibi 19. yüzyıl boyunca reformlarla olumlu ilerlemeler kaydedil-miş olmasına rağmen Türk ulusu öncelikli olarak çağdaş toplumlara ayak uydurma konusunda istenen topyekûn modern yapılanmayı gerçekleştirememiştir; ayrıca Osmanlı Devleti, büyük güçlerin emperyalist baskı ve saldırılarına 19. yüzyıl bo-yunca maruz kaldığından bürokratik yenileşme girişimlerini kapsamlı ve kalıcı hâle getirememiştir. Atatürk’ün 1881 yılından 1938 yılına değin geçen yaşamı, çökme ve dağılma aşamalarını geçirmekte olan, geleneksel ilkelerini yitirmiş bulunan bir Saltanat- Hilafet rejiminden bir Ulus Cumhuriyet Devleti rejimine geçişin dramı içinde gelişen bir yaşamdır. Bu yaşamı kaplayan dramı tanıdığımız ölçüde Kema-lizm’in ilkelerinin tarihsel çözümler birikiminden yükselmiş olan özü ve anlamı belirlenebilir. Bu süreç boyunca görülecek olan çeşitli arayışlar, durmadan yürüdü-ğü seçilebilecek olan bir gidiş içindeki ana doğrultunun kalın çizgisi olarak gözle-rimizin önünde belirecektir. Bu çizgideki birkaç nirengi noktasında, M. Kemal’i, kimi zaman bir şeyler yapmaya çalışan genç bir subay, kimi zaman daha yüksekte-kileri etkileyen bir suflör, kimi zaman bir imparatorluğun çeşitli cephelerinde çar-pışmış bir komutan kimi zaman umutsuzluğa düşmemiş, bir devlet yada hükûmet başkanına yol gösterici, sesini ileten kişi ve en sonunda kendine güvenen bir devlet adamı, yepyeni bir devlet kavramı getirmiş, onun temellerini atmış bir devlet adamı olarak göreceğiz.

Mustafa Kemal Atatürk, üzerinde çok iyi düşünülmesi ve duygusallıktan arınarak bütün yönleri ile bilimsel olarak ortaya konması gereken bir kişiliktir. Çünkü Atatürk’ün ortaya konulması, onu anlamayı kolaylaştıracak, gelecek nesille-re üzerinde ilerlemeyi sağlayacak temelleri var edecektir. Onun anlaşılması Türki-ye Cumhuriyeti Devleti’nin kuruluş felsefesinin ve şimdiki zamanının anlaşılması demektir. Tam bu noktada onun şu ifadelerini hatırlamamız yerinde olacaktır: Beni görmek demek mutlak yüzümü görmek değildir. Benim fikirlerimi, benim duygula-rımı anlıyorsanız bu kafidir. Yine İki Mustafa Kemal vardır: Biri ben, et ve kemik geçici Mustafa Kemal… İkinci Mustafa Kemal, Onu ben kelimesiyle ifade edemem. O ben değil, bizdir! O, memleketin her köşesinde yeni fikir, yeni hayat ve büyük ülkü için uğraşan aydın ve savaşçı bir topluluktur. Ben onların rüyasını temsil ediyorum. Benim teşebbüslerim, onların özlemini çektikleri şeyleri tatmin içindir. O Mustafa Kemal sizsiniz, hepinizsiniz. Geçici olmayan, yaşaması ve başarılı ol-ması gereken Mustafa Kemal Odur.
Bu bilgiler ışığında Atatürk’ün Devlet Adamlığı yönünün ön plana çıkarılarak onun kişisel özelliğinin ortaya çıkarılması önemlidir. Atatürk, ulusal devlet kurma sürecinde çok büyük sıkıntılar çekmiş, başlangıçta arkadaşlarına söz geçi-remediği ve yalnız kaldığı zamanlar da olmuştur. Bu konuyla ilgili olarak Yakup Kadri Karaosmanoğlu Tercüman gazetesinde neşrettiği Atatürk ve Gençlik başlıklı bir sohbetinde; Mustafa Kemal’in daima meçhul kalan tarafı, büyük Zaferini ba-şarmazdan evvel çektiği azap ve işkencelerdir. Arkadaşlarına söz geçiremez; amir-lerine dert anlatamaz; Devlet ve siyaset adamlarını yola getiremezse, kapılarını çalar, açılmaz; bağırır, çağırır, işiten olmaz; Devlet batıyor der, Padişah gözlerini kapar, mesuller dudak büker… İşte gençliğe her şeyden önce Atatürk’ün bu mihnet, bu cevir ve cefa devri anlatılmalıdır. Gençlik en ziyade onun bu cephesindendir ki muhtaç olduğu azim ve irade dersini alabilir demektedir.
Atatürk’ün ulusal devlet kurucusu olarak kişilik özelliklerini tespite başlamadan önce O’nun gençliğinden bu yana fikirlerinin oluşmasında etkili olan Türk ve yabancı düşünürleri de belirtmemiz gerekmektedir. Zira çocukluğundan itibaren eserlerini okuyup incelediği düşünürlerin onun kişisel özelliklerinin oluşmasında etkili olduğunu inkâr etmek imkânsızdır.”

Arş. Gör. Serdar SAKİN
Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü

O,hem bir asker hem bir devlet adamı hem debir düşünce adamıdır.Hep söylendiği gibi Atatürk sadece bir aksiyoner (eylem adamı) değildir,aynı  zamanda çok iyi bir teorisyendir. Atatürk’ün teorisyenliğini besleyen kaynak zengin düşünce dünyasıdır. Ancak nedense Atatürk’ün bu göz kamaştıran düşünce dünyası hep ihmal edilmiştir.İşte bu yazının temel amacı Atatürk’ün “düşünce zenginliklerinin” ne kadar çeşitlilik gösterdiğini ortaya koymaktır.

Atatürk,20′inci yüzyılın başlarında bir islâm imparatorluğu’ndan daha önce benzerine rastlanmadık biçimde çağdaş ve laik bir ulus devlet yaratmayı başarmıştır. Kuşkusuz ki Atatürk’ün en büyük başarısı kendinden önceki Osmanlı reformistlerinin bir türlü tam anlamıyla düşünceden uygulamaya geçiremedikleri  ulusal ve laik “modernleşme” projesini çok kritik bir dönemde ve çok büyük bir ustalıkla uygulama geçirmesidir.

Türkiye’nin modernleşme tarihi 18′inci yüzyıla kadar uzanmaktadır. Osmanlı tarihi gözden geçirildiğinde Osmanlı Devletinin son iki yüzyılının “modernizm” tartışmalarıyla geçtiği ve bu dönemde Osmanlı Devlet’inde hemen her alanda bir değişim sürecinin yaşandığı görülmektedir. Önceleri bazı Osmanlı padişahları sonraları da bazı Osmanlı aydınlarının yönlendirdiği “Osmanlı modernleşmesi” nin karşılaştığı sorunların başında “din” olgusu gelmektedir. Hemen her dönemde Osmanlı reformistlerini en çok düşündüren  yapılacak yeniliklere karşı “din eksenli” bir karşı hareketin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği endişeydi. Bu kadim endişe,özellikle 19.yüzyılda eğitimden hukuka,ekonomiden siyasete,toplumsal ilişkilerden kadın haklarına kadar çok geniş bir yelpazede yenilik yapılması gerektiğini düşünen ve doğrultuda somut projeler geliştiren pekçok Osmanlı aydınını ve devlet adamını kararsızlığa itmiştir.Batı’dan çok yoğun etkilenen Osmanlı modernleşmeci eliti için Türk modernleşmesinin  önündeki en büyük engel din olarak görülmeye başlanmıştır.

Türk modernleşme tarihi boyunca Müslüman türklerin toplumsal,siyasal ve kültürel özellikler bakımından Batı’ya en fazla yaklaştıkları dönem 1923′te Cumhuriyet’le birlikte başlamıştır.Bu yakınlaşmanın mimarı Mustafa Kemal Atatürk’tür.

Atatürk devrimleri,tıpkı batılı örnekleri gibi ilerlemeye ve değişime açık çağdaş ve dinamik bir devlet ve toplum yaratmayı amaçlamıştır.

Atatürk devriminin üç önemli özelliği vardır:Bunlardan birincisi,emperyalist Batı’ya karşı verilen bir Ulusal Bağımsızlık Savaşı; İkincisi,Batı’dan alınan çağdaş değerler ve kurumlar;üçüncüsü de İslâm’la birlikte (İslâm kimliğini koruyarak) modernleşmedir.

İşte Atatürk devriminin bu üç özelliği klasik devrim klasik devrim teorilerini de alt üst etmiştir.Batı’ya karşı verilen Ulusal Bağımsızlık savaşından sonra Batı’dan yararlanmak ve Hıristiyan Batı’yla özdeşleşmiş “çağdaş değerleri” bir islam toplumuna yerleştirmek “klasik devrimci ezberini”  yerle bir etmiştir. Dolayısıyla Atatürk’ü ve Atatürk devrimini doğru anlamak için klasik devrim ve devrimci tanımlamalarının dışına çıkmak gerekmektedir. Ancak üzülerek ifade etmek gerekir ki ülkemizde bugüna kadar bu gerçeği çok az insan görebilmiştir.

Atatürk devrimi,iki yüzyıldır başarılamayanı başarmış,Türkiye yüzyılalrdır Batı ile arasındaki en öenmli “kırılma noktası” olan dinini koruyarak,modernleşmiştir.

İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nin 2013 yılının Cumhuriyet Bayramı’nda açılması hedefleniyor

AKM’ye Sabancı’dan destek

© Uzun süredir AKM’nin onarımı için sponsor arayışı içinde olan Bakan Günay, Sabancı Grubu’nun AKM’nin onarımı için 30 milyon TL destek verdiğini duyurdu. Buna karşılık AKM’nin ‘Büyük Salon’una da ‘Sabancı Salonu’ adı verilecek. AKM, aslına sadık kalınarak yeni teknolojiyle donatılacak.

CEREN ÇIPLAK

Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay,İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’ni (AKM) restore etmek için Sabancı Grubu’nun sponsor olduğunu açıkladı. Beyoğlu Atlas Pasajı’ndaki İstanbul Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nde dün düzenlenen basın toplantısında konuşan Günay, Sabancı Grubu’nun AKM’nin onarımı için 30 milyon TL destek verdiğini duyurdu.

Toplantıda Günay ile Sabancı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Güler Sabancı,AKM’nin özgün hali korunarak restore edilmesine ilişkin sponsorluk protokolü imzaladılar. Günay bu anlaşma karşılığında AKM’nin “Büyük Salon”una“Sabancı Salonu” adı verileceğini belirtti.

Günay, AKM’nin onarımında, geçen yıldan bu yana yeni bir yargı kararına uğramayacak bir başka proje çalışması yaptıklarını ve projenin de kuruldan geçtiğini ifade ederek yapının basit bir tamiratla yetinmeden, köklü biçimde yenilenmesi, deprem ve yangın yönetmeliği koşullarına uyulması, ses, ısı, aydınlatma sistemlerinin yenilenmesi ve Taksim Meydanı’nda işleyen bir kültür merkezi oluşturmanın önemine vurgu yaptı.

Bakan Günay, AKM restorasyonu için bakanlık kaynağından ayrılan önemli bir kaynak olduğunu, AKM’nin restorasyonu için ay sonunda ihaleye çıkılacağını, hedeflerinin ise 2013’ün Cumhuriyet Bayramı’nda AKM’nin açılışını yapmak olduğunu söyledi. Günay, bir gecikme olursa da 2013 sanat mevsimi bitmeden açılışı yapmayı planladıklarını belirtti.

“Bir gecikmeyi telafi etmek için bir adım atmaya çalışıyoruz” diyen Günay, AKM’nin yılan hikâyesine dönen onarım sürecini özetledikten sonra AKM’nin tarihçesinin ülkemiz demokrasi tarihinin sancılı serüveniyle özdeşleştiğini de sözlerine ekledi.

Günay, Sabancı Grubu’nun Adana, Malatya, Kahramanmaraş ve Kocaeli’de kültür merkezleri yaptığını ve bu merkezleri de bakanlığın kullanımına armağan ettiğini belirterek Sabancı Grubu’nun bu kez de İstanbul AKM’ye ciddi bir katkıda bulunduğunu söyledi. Günay, bu katkının Sabancı Holding’in edebiyete intikal eden, ama ülkenin kültür ve sanat yaşamıyla özdeşleşen isimlerine saygı açısından da çok anlamlı olduğunu vurguladı.

Güler Sabancı da “Sayın bakanımızdan böyle bir teklif gelince, bu kadar önemli bir teklifle ilgilenmeden duramazdık. Başta Erol Sabancı olmak üzere Sabancı topluluğu bunu destekledi” dedi. Sabancı, AKM’nin hepimizin hayatında önemli yeri olduğunu vurguladıktan sonra, “En önemlisi, Cumhuriyet tarihimizin sanat ve kültür olaylarında yeri olan ülkemizin gözbebeği Taksim’deki bu binanın yeni teknolojilerle donatılarak, eskisine sadık kalarak İstanbul ve Türkiye’nin sanatseverleriyle buluşması konusunda katkımız olacağı için grup adına mutluluk duyuyoruz” dedi.

Cumhuriyet 16 02 2012

Atatürk’ün gerçekleştirdiği devrimler (İnkılaplar) ile ilgili anı.

Atatürk devrimleri ile ilgili anılardan, Atatürk’ün Çankırı gezilerinde şapka devriminin halk tarafından benimsenmesini konu alan bir anı.

Atatürk’ün Çankırı’ya gelişi ve Çankırı halkı üzerindeki etkileri…

Atatürk, 23 Ağustos 1925 günü sabahın erken saatlerinde yeni bir Anadolu gezisine çıkıyordu. İki otomobil hazırlanmıştı. Birine Atatürk, Kütahya Milletvekili Nuri (Conker) Rize Milletvekili Fuat (Bulca), ötekine Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Tevfik (Bıyıklıoğlu), Başyaver Rusuhi, Yaver Muzaffer (Kılıç), Muhafız Birliği Komutanı İsmail Hakkı (Tekçe), Özel Kalem den Lütfi Bey bindiler. Yaverler ve İsmail Hakkı (Tekçe) nın dışında herkes sivil ve şapkalı idi. Bu gezinin özelliği de Kastamonu ve İnebolu da Şapka Devrimini fiilen başlatmaktı.

 Yolda Kalecik e uğradılar. Tüney Hanı’na geldikleri zaman Çankırı Valisi Cemil, Çankırı Milletvekillerinden Talat, Ziya ve Rifat beyler, Çankırı Belediye Başkanı ve daha başkaları Atatürk’ü karşıladılar. Öğleye doğru Çankırı’ya giriyorlardı. Selam duran askeri birliği, öğrencileri ve binlerce Çankırı’lıyı, başı açık, elindeki panama şapkasını sallayarak selamladı. Atatürk’ü şapkalı ya da başı açık görenler, başlarına el atıyor, fes, kalpak ne varsa çıkararak ellerine alıyor, Atatürk’ü başları açık selamlıyordu.

Yolu üzerinde kurbanlar kesilir, toplar atılırken Atatürk doğruca Çankırı Belediyesi’ne geldi. Buzlu ayranlar içilirken hoşbeşler yapıldı. Atatürk o gün çok neşeliydi. Çankırı’da, Kastamonu gezisi dönüşünde bir gün kalacaktı. Hep birlikte Kurtuluş Kız Okulu’na geldiler. Öğle yemeği burada hazırlanmıştı. Yemekten sonra, saat 13.30 da hemen otomobillere bindiler. Kastamonu’ya uğurlandılar. 

Kastamonu Dönüşü Yine Çankırı’da…

31 Ağustos 1925 Pazartesi günü öğleden sonra saat 17.00’de tekrar Çankırı’ya giriyordu. İlk geldiği gün başını açan halk, şimdi bezden, keçeden diktikleri şapkalarla Atatürk’ü karşılıyordu. Binlerce karşılayıcı arasında başı fesli kalpaklı hemen hemen hiç kimse yoktu. Şapka bulamayanın başı açıktı.

Çiftçiler bir kağnı arabasını başaklar, kırmızı beyaz kurdelelerle süslemiş, karşılamaya çıkmışlardı. Aşar vergisi kalktığı için Atatürk’e şükran duyguları sonsuzdu. Atatürk onlara:

- Aşar kalktığı halde uygulamada sıkıntı var diyorlar, doğru mu? diye sordu.
- Hayır Paşam, çok memnunuz, diye karşılık verdiler. 
Atatürk’ün Kastamonu’daki Şapka Gezisi 23 Ağustos 1925’ten 31 Ağustos 1925 Pazartesi gününe kadar sürmüş, gezi her yönüyle başarılı olmuştu.Atatürk, vatandaşların coşkun gösterilerinden, şapkayı, en ufak bir tepki göstermeksizin hemen benimsemelerinden çok memnundu. Devrim, Atatürk ün bir işaretiyle kendiliğinden oluvermişti. Daha hiçbir emir verilmeden halk terzilerine harıl harıl şapka, kasket diktiriyor, bulamazsa başını açıyordu. Yeryüzünde hiçbir devrim, bu kadar içtenlikle, anlayışla, isteyerek ve bilerek yapılmamıştı. Halka şapkayı alıştıra alıştıra, önce memurlardan başlayarak giydirelim diyenler aldanıyordu. Halk, Kastamonu ve Çankırı gezisiyle birlikte, şapkayı çoktan giymişti.

Hükümete geldikleri sırada bir İskilip Heyeti Atatürk’ü ille de İskilip’e götürmek istiyordu. Atatürk; “Sevgili İskiliplilere teşekkürlerimi ve selamlarımı götürünüz. Gezimi uzatmaya imkân kalmadı. Başka bir zamana” dedi. Söz şapkadan, giyimden açılmıştı. Atatürk:

- Kıyafeti, medeni bir şekle dönüştürmek için kanun falan gerekmez. Millet karar verir, yapar. Yalnız bir Diyanet İşleri Reisi, buna bağlı müftü, imam ve hatipler vardır. Bu sınıfa ait özel kıyafeti tanırız. Bu işlerle görevli olmayanların aynı kisveyi giymeleri doğru değildir. Bu gibilerini kimse tanımaz ve kabul etmez. dedi.

Atatürk, Hükümet Konağında daire müdürleri ve memurlarını ayrı ayrı tanıyarak, ellerini sıktı. Görevleri ile ilgili sorular sordu. Sağlık Müdürü’ne:

- İlin sağlık durumu nasıldır? Derken, Tapu Müdürü’nden de tapu ve kadastro konusunda bilgiler alıyordu. Akşam olmuştu. Çankırı Ortaokulu üst katı Atatürk ve birlikte olduğu konuklar için hazırlanmıştı. Atatürk ortaokula geldiği sırada Tahsin Nahit (Uygur) bir hoş geldiniz konuşması yaptı. Atatürk bu konuşmaya şu karşılığı verdi:
- Çok derin, çok samimî duygularınıza teşekkürler ederim. Beni çok sevdiğinizi, bana çok güvendiğinizi, işaret ettiğim hedeflere bütün varlığınızla yürüyeceğimizi söylüyorsunuz. Benim buna verebileceğim cevap şudur ki: Ben güven ve saygıya hak kazanacak başarılar göstermişsem, o da sizlerin yardımlarıyla olmuştur. Güveninize yürekten inanarak, millî görevimde muhtaç olduğum gücü ve yetkiyi sizden alıyor, sizde buluyorum. Bahtiyarlığımı Çankırı’nın sevgili halkının karşısında yüksek sesle ifade ediyorum.

Sonradan, 1945 yılında, Çankırı’nın en büyük meydanında elinde şapka ile dikilen Atatürk Heykelinin kaidesinde yerini alan bu sözler, o akşam herkesi coşturmuştu. Fener Alayı ise Çankırı’ya, Çankırı’nın unutamayacağı bu mutlu geceye ayrı bir güzellik katıyordu. Atatürk, 1925 yılı 1 Eylül sabahı tekrar Ankara’ya döndü.

Bu anı Atatürk’ün Çankırı gezileri ve şapka devriminin halk tarafından benimsenmesi ile ilgili, en güzel Atatürk devrimleri (inkılapları) ile ilgili anılarından birisidir.

“Bir musibet bin nasihatten iyidir” sözünün doğruluğu şu son MİT meselesinden sonra yandaş basının da memleketteki hukuksuzluktan söz etmeye başlamasıyla bir kez daha
kanıtlanmış oldu…
Haldun Ertem

Figaro’nun dramı
Yandaş gazetenin gazetecileri sonunda isyan bayrağını çekti…
Hayır bizde değil.. Bizim yandaş gazeteciler sabırlı ve yumuşak başlıdır. Olay Fransa’da cereyan etti.
Sağcı Figaro gazetesi çalışanları gazetenin aşırı derecede Sarkozy yanlısı olmasına isyan ederek Genel Yayın Müdürü Etienne Mougeotte’a bir protesto bildirisi takdim ettiler.
Meslektaşlarımız “Sarkozy’nin reklam ajansı olmak istemiyoruz”, “Gazetecilik yapmak istiyoruz, reklamcılık değil” diye bağırıp çağırdılar. Küfürler havada uçuştu.
Yalnızca yorumların değil haberlerin ve manşetlerin de çoğulcu bir anlayışla oluşturulmasını istedi, Fransız meslektaşlar… Sonuçta… Mesleklerinin siyasete alet edilmesinden ve belli bir lider çıkarına kullanılmasından rahatsızlıklarını açıkça ilan ederek onurlarını kurtardılar…

Milliyet’in iyi insanı
Bertolt Brecht’in “Sezuan’ın İyi İnsanı” adlı oyunu İstanbul Devlet Tiyatrosu’nda sahneleniyor… Özetlersek…
Çin’in Sezuan eyaletinde geçen oyun, üç tanrının iyi bir insan aramak üzere dünyaya inmesiyle başlar. Kendilerine yatacak yer arayan tanrılara, fahişe Shen Te’den başka kucak açan olmaz. Tanrılar, Shen Te’ye iyiliği karşılığında yüklüce bir para verdikten sonra Sezuan’dan uzaklaşırlar. Ancak kendine bir tütüncü dükkânı açan Shen Te’ye müşteri yerine ne kadar işsiz güçsüz, parasız insan varsa musallat olur ve Shen Te’nin iyilikleri kendisine zarar vermeye başlar. İnsana insanca yaşama hakkının tanınmadığı çarpık bir düzende, iyi insan Shen Te ayakta kalabilmek için zaman zaman Shui-Ta kişiliğine bürünerek katı yürekli, kötü bir insan rolünü oynamak zorunda kalır. O zaman seyirci: “İnsan, insancıl olmak için insanlık dışı bir mücadele mi vermelidir” sorusunu sormaya başlar…
Oyun gerçekçidir… İnsanoğlu iyi yanlarını korumak için sık sık hatta çok sık insanlık dışı yollara başvurur… Bir de sapına kadar iyi insanlar vardır ki, ne yaparsanız yapın onları iyi yoldan ayıramazsınız… Her şey yozlaşırken onları yozlaştıramazsınız…
Oyunun öyküsünü okurken örnek olarak aklımıza geçen çarşamba akşamı 80. yaşgününü kutladığımız Nail Güreli ağabeyimiz geliyor.. O öyle bir insandır…
Hem soylu bir yazar, hem adını tarihe yazdırmış bir Gazeteciler Cemiyeti Başkanı, hem sapına kadar iyi insan…
Yozlaşmanın her türlüsünün yaşandığı bir piyasada yozlaşmayan insan…
Kendisine uzun ömür, sağlık ve umut dolu günler diliyoruz…

AKP’li Ömer Çelik, “Hakan Fidan’ın ifadeye çağrılması MİT görev yapmasın demektir” demiş.
Peki onlarca generalin hapse atılması ne demektir?
* * *
MİT Müsteşarı Fidan’ı ifadeye çağıran savcı görevden alınmış.
Yargı bağımlılığına aykırı davranan kendini anında kapının dışında buluyor…
Fahrettin Fidan

Melih Aşık
Milliyet

Yılmaz Özdil