Friday, Dec. 15, 2017

ÇALIŞMA ARKADAŞLARI 2

Written By:

|

16 Ocak 2012

|

Posted In:


KAZIM ÖZALP (1880 – 1968)

Devlet adamı. 1880 yılında Köprülü-Yugoslavya’da doğdu. Harp Okulu’nu (1902) ve Harp Akademisi’ni (1905) bitirdi. Selanik’te 36.Alay 2.Bölük komutanlığına atandı. Daha sonra, İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne giren Kazım Bey, 31 Mart isyanını bastıran hareket ordusuyla birlikte İstanbul’a geldi (1909). Balkan Savaşından sonra, İstanbul Merkez Komutanlığı yardımcılığına atandı (1913). 1914’te Binbaşı oldu. Van Seyyar Jandarma Alayı komutanıyken(1914), I.Dünya Savaşı’na katılarak Ruslara karşı savaştı. Yunanlıların İzmir’i işgalinde, Balıkesir’deki 61.Tümen komutanlığında görevliydi ve o çevrede Kuvayı Milliye’yi örgütledi. Bu arada Balıkesir Milletvekili olarak TBMM’ye girdi (1920). Meclis tarafından İzmir Şimal Cepheleri komutanlığına atandı. Sakarya Savaşı’na ve Büyük Taarruz’a katılarak 1921’de Tümgeneral, 1922’de Korgeneral oldu. 1922-1924’te Milli Savunma Bakanı, 1924-1935’te Meclis Başkanıydı. Bu arada orgeneralliğe yükseldi (1926). 1935’te ikinci defa Milli Savunma Bakanlığına getirildi. 1943’te CHP Meclis grup başkanvekili oldu. 1950 seçimlerinde Van’dan milletvekili seçildi ve 1954’te siyasi hayattan çekildi.

KILIÇ ALİ (1888 – 1971)

Asker ve siyaset adamı. Askeri okulu bitirdikten sonra binbaşı rütbesiyle I.Dünya Savaşına katıldı. Kurtuluş Savaşında Maraş, Antep yöresinde milli kuvveti kurmakla görevlendirildi. Karayılan ve Şahin Bey ile birlikte bu bölgede çıkan ayaklanmaları ve Kırşehir isyanını bastırdı. Maraş, Antep ve Urfa’da bulunan Fransız kuvvetlerine karşı yapılan çatışmalardaki başarısı ona, Antep kahramanı olarak ün sağladı. Ağrı isyanı sırasında kurulan İstiklal Mahkemeleri’nde üyelik yapan Kılıç Ali, 1920-1938 yılları arasında Antep milletvekilli olarak TBMM’de bulundu. 1970’de Yeni Türkiye Partisi’nin kurucuları arasında yer aldı. “Hatıralarını anlatıyor” (1955), “Atatürk’ün Hususiyetleri” (1955), “İstiklal Mahkemesi Hatıraları” (1955) adlı kitapları vardır.

MAZHAR MÜFİT KANSU (1873 – 1948)

Siyaset adamı ve idareci. 1873’de Denizli’de doğdu. Edirne’de gördüğü ilk ve orta öğreniminden sonra Gelibolu’da (1891) ve Edirne İdadisi’nde tarih ve matematik öğretmenliği yaptı. 1897’den sonra idareci olarak görev alan Kansu, Havza, Çorlu, Çisriergene ve İskeçe kaymakamlığında, 1908’den sonra da Gümülcine, Lazistan, Mersin, İzmit ve Balıkesir mutasarrıflıklarında bulundu. İdareciliğinin yanı sıra siyasetle de ilgilenerek İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin üyeleri arasında yer aldı. 1918’de Rus istilasından yeni kurtulan Bitlis’e vali atandı. Heyeti Temsiliye üyeliğine seçildi. Heyet, Ankara’ya geldiği sırada İstanbul’da son Meclisi Mebusan toplanıyordu. Kansu, Mustafa Kemal’in de isteğiyle İstanbul’a gitti. Felahı Vatan Grubunun çalışmalarına katıldı ve Meclise Hakkari Milletvekili olarak girdi. Heyet adına Vahdeddin ile görüşerek ona Anadolu’ya geçmesini teklif etti. İstanbul işgal edilip Meclisi Mebusan feshedilince, Kansu gemiyle Beyrut’a geçti. Oradan Silifke yoluyla Ankara’ya geldiği zaman TBMM açılmıştı. Hakkari Milletvekili olarak görev aldı. Milletvekilliği dışında Elazığ valiliğine atandı. 1923, 1939 dönemlerinde Denizli Milletvekilliği ve 1925’te Doğu İstiklal Mahkemesinde başkanlık yaptı. 1939-1946’da Çoruh milletvekili olarak siyasi hayatını sürdürdü. Mustafa Kemal’in Milli Mücadele döneminde ve Cumhuriyet yıllarından olan Kansu’nun “Erzurum’dan ölümüne kadar Atatürk’le beraber” adıyla 4 Mart 1948’den Son Telgraf gazetesinde yayımladığı anıları, 1966’da Türk Tarih Kurumu tarafından iki cilt olarak basıldı. 1948 yılında İstanbul’da öldü.

MUSTAFA CANTEKİN (1878 – 1955)

Doktor ve siyaset adamı. 1878’de Çorum’da doğdu. İstanbul Tıp Fakültesi’nde okurken siyasetle ilgilendiği için kalebent olarak üç yıllığına Şam’a sürüldü. Burada, İstanbul’dan uzaklaştırılmak amacıyla Şam’a atanan Mustafa Kemal ile tanıştı. Dostlukları hemen o gün başladı. Mustafa Efendi’nin kitapları ilk bakışta Mustafa Kemal’in dikkatini çekti.

İki Mustafa’nın dostluğu hızla gelişti ve çok geçmeden kendilerine katılan, genç subaylardan, Kırşehirli Lütfi Müfit (Özdeş) Efendiyle birlikte gizli Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’ni kurdular.

Sürgünden döndükten sonra öğrenimini tamamladı. Kurtuluş Savaşı başlarında Mustafa Kemal’in yanında yer aldı. Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Kırşehir milletvekili olarak girdi. 1950’ye kadar da sürekli olarak Meclis’te kaldı. Milletvekilliğinin sürdüğü yıllarda bir ara da Afyon Askeri Hastanesinin başhekimliğini yaptı. Savaş yaralılarını kurtarmak için çaba gösteren Mustafa Efendi, 1955 yılında Ankara’da öldü.

MUSTAFA NECATİ (1894 – 1929)

Devlet adamı. 1894 yılında İzmir’de doğdu. İstanbul Hukuk Okulu’nda okudu. İzmir Öğretmen okulunda kısa bir süre öğretmenlik, Özel Şark okulunda müdürlük yaptı (1915-1918). Avukatlık yaptı. İzmir, Yunanlılar tarafından 15 Mayıs 1919’da işgal edilince, Balıkesir Cephesindeki çete savaşlarına katıldı. Anzavur kuvvetlerine karşı, Kuvayı Milliye komutanı olarak savaştı. Yunanlılara karşı girişilen savaşlarda da bulundu. Balıkesir’de, İzmir’e Doğru gazetesinde Milli Kurtuluş Savaşını destekleyen yazılar yazdı. Saruhan Milletvekili oldu (1920). İstiklal Mahkemesi başkanlığı yaptı. Millet Meclisi’nin ikinci dönemine, İzmir Milletvekili olarak girdi. Mübadele ve İmar ve İskan bakanlığına (1923) daha sonra da Adliye bakanlığına getirildi (1924). İki yıl kadar Öğretmenler Birliği başkanlığında bulundu. 1925 yılından, ölünceye kadar da Milli Eğitim Bakanlığı (Maarif Vekilliği) yaptı. Hayatının en önemli ve en etkili görevi budur.

Mustafa Necati, 1928’da eğitimimizi daha üstün bir duruma getirmek için acele alınması gereken tedbirleri düşünmüş ve kanun haline getirmişti. İlk defa temelli olarak ve çok sayıda öğretmen yetiştirmekle zorunlu ilköğrenimi gerçekleştirme yolunu açtı. Onun zamanında kabul edilmiş kanunlarla öğretmenlik, bir meslek haline geldi. 1928’de Türk harflerinin kabul edilmesiyle eğitimimizde görülen gelişme de onun zamanında gerçekleşti.

Sürgünden döndükten sonra öğrenimini tamamladı. Kurtuluş Savaşı başlarında Mustafa Kemal’in yanında yer aldı. Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Kırşehir milletvekili olarak girdi. 1950’ye kadar da sürekli olarak Meclis’te kaldı. Milletvekilliğinin sürdüğü yıllarda bir ara da Afyon Askeri Hastanesinin başhekimliğini yaptı. Savaş yaralılarını kurtarmak için çaba gösteren Mustafa Efendi, 1955 yılında Ankara’da öldü.

MUZAFFER KILIÇ (1897 – 1959)

Mustafa Kemal’in yaveri. 1897’de İstanbul’da doğdu. Harp Okulu’nu, topçu teğmeni olarak bitirdi. Galiçya Cephesi’nden sonra Filistin’de 7. Ordu Müfettişliği yaverliği yaptı ve bu sırada 7. Ordu’yu komuta eden Mustafa Kemal’in karargahına geçti. Kumandanın emir subayı oldu. Bu beraberlik 1930 yılına kadar sürdü. Erzurum ve Sivas kongrelerinde, Heyeti Temsiliye çalışmalarında Mustafa Kemal’in sivil karargahında kaldı. Ankara’ya geldikten sonra görevini sürdürdü.

Muzaffer Kılıç, Cumhuriyet’in ilanından sonra, baştan beri Mustafa Kemal’in yanındaki diğer subaylarla birlikte, terfi etti ve yüzbaşı oldu. Çankaya Köşkü’ndeki görevini aksatmadan, Ankara Hukuk Mektebi’ne girdi ve 1928’de mezun oldu. Kısa bir süre sonra da iş hayatına atıldı. Ticaretle uğraştı. Bir nebati yağ fabrikası kurdu. Bu arada İstanbul Şehir Meclisi üyeliğine seçildi ve uzun yıllar burada kaldı. Aynı zamanda Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi’nin yöneticiliğini üstlendi. 1939’da bir dönem Giresun milletvekilliği yaptı.

1959’da özel işlerini izlemek için Ankara’ya giden Muzaffer Kılıç Kızılay’da, sokakta geçirdiği bir kalp krizi sonunda öldü.

MÜFİT ÖZDEŞ (1874 – 1940)

Asker ve siyaset adamı. 1874 yılında Kırşehir’de doğdu. Harp Akademisindeyken çöküşe hızla yaklaşan Osmanlı İmparatorluğunun kaderini değiştirmenin yollarını arayan genç subaylar arasında idi. Hürriyetçi görüşleri benimsemiş olan Mustafa Kemal ve Ali Fuat Cebesoy gibi subaylarla yakın ilişkiler kurdu. Bu arkadaşları ile birlikte gizli bir gazete çıkarma çabası içine girdi.

Girişimin cezası korktuğundan hafif oldu ve rütbesinin geri alınmasını beklerken, sürgün niteliğinde bir atanma emri aldı. Mustafa Kemal ile birlikte Şam’a gönderildi.

İstanbul’da başlayan dostluk Şam’da daha koyulaştı. Mustafa Kemal ile hemen her vakit beraber idiler. Çok geçmeden sürgünde tanıştıkları, tıp öğrencisi Mustafa Efendi, düşüncelerine yeni unsurlar ekledi. Aslında o da siyasetle ilgilendiği için İstanbul’dan uzaklaştırılmıştı.

Çok geçmeden bu üç arkadaş düşüncelerini gerçekleştirmek için bir örgüt meydana getirmeye karar verdiler ve Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurudular. Gizli cemiyetin karargahı tıp öğrencisi Mustafa Efendinin dükkanıydı. Lütfi Müfit, Milli Mücadelenin başından itibaren eski arkadaşı Mustafa Kemal’in yanında yer aldı. Kurtuluş savaşının sonuna kadar cephelerde savaştı. Savaşın sonunda Binbaşılıktan emekliye ayrılarak Meclise girdi ( 1923). 1939’a kadar Milletvekilliği yaptı. Bu süre içinde bir ara Şehremaneti müfettişliği yapan Lütfi Müfit 1940’da İstanbul’da öldü.

 

Bir önceki yazımız olan ÇALIŞMA ARKADAŞLARI başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Share This Article

Related News

ATATÜRK’ün Ailesi
Atatürk’ün Manevi Evlatları
Atatürk’ün Soy Ağacı

About Author

admin

Mustafa Kemal Atatürk’e gönülden ve akıldan bağlı bir grup genciz. Amaçlarımız arasında yüce Atatürk’ün gerçek varlığının ortaya çıkması ve Atatürk’ün Türk Milleti tarafından daha iyi tanınmasını sağlamaktır. Yolumuz Kemal Atatürk’ün yolu,ışığımız rehberimiz varlık sebebimiz O’dur.

Leave A Reply

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*